Plaatselijk Belang Gorredijk Plaatselijk belang, ook uw belang
Word nu lid!
Bomenkap in en rondom Gorredijk.

Wij als Plaatselijk Belang maken ons zorgen over de grote bomenkap die de afgelopen tijd in Gorredijk en omgeving heeft plaatsgevonden. En deze zorg is niet van ons alleen hebben we begrepen. 

Daarom hebben wij een mail naar de gemeente gestuurd met de vraag waarom er zo veel bomen zijn omgezaagd.

Tot dusver hebben we helaas nog geen antwoord mogen ontvangen.

Zodra we meer weten laten wij het u weten. 

 

Wij hebben afgelopen dinsdag een gesprek met de gemeente gehad.Hieronder een verslag:

De grote bomenkap wordt veroorzaakt door de essentaksterfte.

Essentaksterfte

Op een aantal plekken binnen de gemeente zijn bomen gekapt. Hoofdzakelijk gaat het hier om essen. In het areaal van de essen heerst namelijk een ziekte, de zgn. essentaksterfte. Dit is een schimmel die de boom aantast waar de meeste essen vatbaar voor zijn (het blijkt uit studies dat slechts 10%  van de essen resistent is voor de schimmel). Door de aantasting van de schimmel sterven de takken van de es, met uitbrekende takken tot gevolg. Dit kan, met name langs wegen, tot gevaarlijke situaties leiden. Helaas is er (nog) geen remedie tegen de essentaksterfte en daarom is het soms noodzakelijk de boom (uit veiligheidsoverweging) te kappen.

 

Worden er bomen herplant?

In de meeste situaties worden nieuwe bomen herplant. Per straat/situatie wordt bekeken hoeveel bomen terug geplant worden. Niet elke straat is overigens geschikt om bomen te herplanten. Dit heeft met het profiel van de straat en de beschikbare groeiruimte te maken. De soorten die worden gebruikt zal per situatie verschillen. Dit is mede afhankelijk van het eindbeeld van de boom (i.r.t. de straat), maar ook om meer biodiversiteit in het boombestand aan te brengen.

 

10 vragen over Essentaksterfte

Op deze pagina zijn 10 vragen en antwoorden verzameld over essentaksterfte, een ziekte veroorzaakt door de schimmel Hymenoscyphus fraxineus (vals essenvlieskelkje) ook bekend als Chalara fraxinea. De ziekte tast jonge en oude bomen aan en vormt een probleem in zowel oude en jonge bosopstanden als in kwekerijen van laanbomen en bos- en haagplantsoen.

1. Waardoor wordt essentaksterfte veroorzaakt?

Essentaksterfte, ook wel essensterven genoemd, wordt veroorzaakt door een uit Azië afkomstige schimmel met de naam Hymenoscyphus fraxineus (vals essenvlieskelkje). Deze schimmel wordt ook vaak nog aangeduid met de oude naam Chalara fraxinea. H. fraxineus is een invasieve exoot en is nauw verwant aan het inheemse Essenvlieskelkje (Hymenoscyphus albidus), een schimmelsoort die als saprofyt op afgevallen bladstelen van de es leeft

2. Hoe is essentaksterfte te herkennen?

De schimmel H. fraxineus infecteert de bomen via het blad. De eerste symptomen bestaan uit bladvlekjes gevolgd door verkleuring van de nerven en het geheel of gedeeltelijk afsterven van het geïnfecteerde blad. Als de aantasting doorzet, groeit de schimmel via de bladsteel de twijgen in waar ook de bast en het cambium worden aangetast. Dit leidt tot verstoring van de sapstroom wat zichtbaar wordt door verdord blad in de kroon van aangetaste essen in de loop van het groeiseizoen en afsterving van twijgen of zelfs delen van de kroon. Kenmerkend zijn ook de langgerekte afgestorven plekken in de bast rondom de aanzet van geïnfecteerde twijgen.

3. Zijn alle essen gevoelig voor essentaksterfte?

Nee, hoewel de meeste essensoorten gevoelig tot zeer gevoelig zijn, zijn er wel verschillen. De gewone es (Fraxinus excelsior) is zeer gevoelig voor essentaksterfte. De cultivars van de gewone es verschillen in gevoeligheid, maar helaas is voor zover bekend geen van de bekende cultivars volledig resistent tegen deze ziekte.

F. ornus en F. mandshurica worden als weinig tot niet gevoelig gezien en ook F. americana en F. pennsylvanica zouden minder gevoelig zijn dan F. excelsior.

4. Gaan de bomen dood aan essentaksterfte?

Over het algemeen is er sprake van voortgaande taksterfte waardoor een steeds groter deel van de boom afsterft. Tegelijkertijd lopen vooral oudere bomen weer uit op de nog levende, gezonde delen. Hierdoor kunnen oudere bomen meerdere jaren overleven en soms ook weer (deels) herstellen. Bij jongere bomen en hakhoutscheuten is de kans op sterfte groter.

5. Is er een behandeling om de bomen te genezen?

Er zijn geen middelen beschikbaar om bomen in het stedelijk groen en het landschap tegen essentaksterfte te beschermen. Ook bestaat er nog geen behandeling waarmee aangetaste bomen kunnen worden genezen. Wegsnoeien van zwaar aangetaste delen helpt om het gevaar van vallende takken te verminderen en stimuleert hergroei uit de (nog) gezonde delen van de boom, maar is geen garantie dat de aantasting niet doorzet. Daarnaast kan voortdurend nieuwe infectie optreden.

6. Komt essentaksterfte alleen in Nederland voor?

Nee, de ziekte komt inmiddels  in heel Europa voor. De eerste meldingen dateren uit de jaren ’90 van de vorige eeuw toen de ziekte werd waargenomen in Polen en de Baltische landen. Daarna heeft het zich gestaag verder over Europa uitgebreid. In de Duitstalige landen staat het bekend als Eschentriebsterben of Eschenwelke. In het Engels wordt het aangeduid als Ash Dieback of ook wel Chalara disease.

7. Hoe wordt essentaksterfte verspreid?

De schimmel vormt vruchtlichamen (kleine, witte paddenstoeltjes) op afgevallen bladstelen in de periodejuni tot en met september. Deze paddenstoeltjes produceren grote aantallen sporen die met de wind over grote afstanden verspreid kunnen worden. Via deze sporen kunnen nieuwe infecties ontstaan in het blad van nog gezonde bomen, waarna de cyclus weer opnieuw begint.

8. Vindt er onderzoek plaats naar essentaksterfte?

In diverse Europese landen wordt onderzoek naar essentaksterfte gedaan. In eerste instantie was dat gericht op het vinden van de oorzaak en het in kaart brengen van de verspreiding van de ziekte. Inmiddels richt het onderzoek zich meer op het ziekteproces en het vinden van resistentiebronnen. Onderzoek in o.a. Denemarken en Duitsland heeft uitgewezen dat in zaailingpopulaties van F. excelsior 1-2% van de bomen sterk verminderd vatbaar is. Tot nog toe was bijna alle onderzoek gericht op het vinden van resistent plantmateriaal voor de bosbouw.

In Nederland werkt Wageningen Plant Research met financiering van de EU sinds 2015 aan het toetsen van alle essensoorten en –cultivars die in het stedelijk groen en het landschap worden gebruikt. Het doel is enerzijds de risico’s voor het huidige Nederlandse sortiment in beeld brengen en anderzijds soorten of cultivars identificeren die de huidige, zeer vatbare essen kunnen vervangen. Bij dit onderzoek worden traditionele infectieproeven gecombineerd met DNA-analyses.

9. Wat kan de beheerder doen?

Zoals boven al is vermeld, bestaat er geen behandeling die de boom kan genezen. Bovendien sterven met name grotere bomen niet snel helemaal af. Daarom wordt aangeraden om zo terughoudend mogelijk te zijn bij het ingrijpen. Grote, dode takken kunnen weggesnoeid worden, zeker als deze gevaar opleveren. Wegsnoeien van al het dode hout heeft echter weinig zin omdat er elk jaar via het blad nieuwe infecties op kunnen treden. Beter is het om de boom, als dit geen gevaar oplevert, met rust te laten en af te wachten of de boom in staat is uitbreiding van de ziekte zelf te stoppen. Opruimen van afgevallen blad kan bijdragen aan verlaging van de ziektedruk maar is nooit helemaal afdoende omdat de sporen via de lucht over grote afstanden worden verspreid. De beste oplossing op termijn is het gebruik van resistent plantmateriaal ter vervanging van vatbare soorten. Hieraan wordt momenteel in het onderzoek gewerkt.

10. Waar is nog meer informatie te vinden over essentaksterfte?

  • Informatie over hoe om te gaan met essentaksterfte in bos en natuurterreinen is te vinden in het Praktijkadvies essentaksterfte dat is opgesteld door de VBNE
  • Een vergelijkbaar overzicht wat ook ingaat op bomen in het stedelijk groen is opgesteld door de Forestry Commission in Groot Brittannië: Chalara dieback of ash (Hymenoscyphus fraxineus)
  • Een zeer uitgebreid overzicht van de symptomen, de ziektecyclus en hoe om te gaan met essentaksterfte is ook samengesteld door de Zwitserse Eidg. Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landschaft WSL: Das Eschentriebsterben - Biologie, Krankheitssymptome und
    Handlungsempfehlungen

 

Laatste Facebook bericht Like ons
Inschrijven nieuwsbrief

Wilt u ook op de hoogte blijven van alle activiteiten omtrent Gorredijk? Schrijf u dan vrijblijvend in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven